Ngũ bội tử có tác dụng gì? 13 bài thuốc từ ngũ bội tử

Ngũ bội tử có tác dụng gì? Ngũ bội tử là gì? Liệu đây có phải là bài thuốc hiệu quả trong y học hiện đại, có thể sử dụng thành phần này trong gia công thực phẩm chức năng? Trong bài viết này Globalco sẽ tổng hợp thông tin về dược liệu này cùng các bài thuốc về Ngũ bội tử.

Ngũ bội tử là các vết sùi ở trên lá, cành và thân của cây Muối hoặc cây Diêm phu mộc thuộc họ Đào lộn hột do loài sâu ngũ bội tạo ra. Thảo dược này có tác dụng hỗ trợ các chứng tiêu chảy, chỉ huyết, thu liễm, cố tinh. Ngoài ra, người ta dùng Ngũ bội tử để chữa xuất huyết tiêu hóa, lòi dom, di hoạt tinh,…

  • Tên khác:
    • Bầu bí
    • Bơ pật
    • Văn cáp.
    • Bách trùng thương
  • Pháp danh khoa học: Schlechtendalia sinensis Bell
  • Pháp danh dược: Galla sinensis
  • Thuộc Họ: Đào lộn hột (Anacardiaceae)
Ngũ bội tử có tác dụng gì? Hình ảnh ngũ bội tử
Ngũ bội tử có tác dụng gì? Hình ảnh ngũ bội tử

Ngũ bội tử là cây gì? Mô tả thực vật

Cây muối là cây sống lâu năm, cao khoảng từ 2-8m. Khi cây muối bị sâu đục cành non và lá rồi sau đó đẻ trứng.Do tác động của các chất do sâu tiết ra, các nốt sần nhỏ hình thành trên cành non và lá. Những nốt sần này được gọi là Ngũ bội tử.

Chúng có thể hình trứng (Đỗ bội) hoặc chia thành nhiều nhánh (Giác bội), sẽ có hình dạng nguyên dạng hoặc bị nứt làm đôi hoặc làm ba. Bề mặt có lông mịn màu xám nhạt hoặc nâu đỏ. Thành của Ngũ bội tử dày và cứng, bề mặt bóng như sừng, với những sợi lông trắng nhỏ như lông cừu và những mảnh của sâu. Các nốt này thường xuất hiện vào tháng Năm và tháng Sáu.

Phân loại 2 loài ngũ bội tử

Ngũ bội tử chia thành hai loại, châu Âu và châu Á, khác nhau về hình dạng và màu sắc::

  • Ngũ bội tử Âu: là tổ do côn trùng cánh vàng (có tên khoa học là Cynips gallae tinctoriae Olivier) hình thành khi chúng chích và đẻ trứng lên cành non của cây Quercuss lusitanica Lamk. Khi sâu phát triển, các mô thực vật bao quanh ấu trùng cũng phát triển, dần dần biến thành kén. Loại này phần lớn hình cầu, có phần cuống ngắn, đường kính khoảng từ 10-20mm, thành dày, màu sẽ thay đổi: xám, xanh, vàng, khi trưởng thành sâu thường cắn để chui ra ngoài nên có lỗ thủng
  • Ngũ bội châu Á: được tạo ra bởi loài sâu Schlechtendalia chinensis Bell từ cây muối. Cây muối hay còn gọi là Diêm phụ mộc, là một loại cây cao, nhỏ, lá kép, mép có răng cưa, lá có lông mềm, cuống lá có hình trụ. Cây muối thường mọc ở các tỉnh miền núi Tây Bắc Việt Nam. Loại ngũ bội châu Á thường to hơn loại châu Âu, vách mỏng và dễ vỡ, màu xám hồng, lông ngoài ngắn và rậm. Cả hai đều có vị đắng chát

Ngũ Bội Tử thu hoạch vào tháng 9. Sau khi rửa sạch, dùng để hấp trong nước sôi khoảng 5 – 7 phút cho sát khuẩn và giết chết sâu bên trong rồi để ráo, phơi khô.

Bộ phận dùng

Phần sùi trên cành non và lá của cây muối từ sâu ngũ bội tạo ra..

Phân bố

Ngũ bội tử phân bố ở

  • Nhật Bản
  • Trung Quốc (Quảng Đông, Quảng Tây, Vân Nam, Phúc Kiến)
  • Việt Nam
    • Lạng Sơn (Nước Hai, Nguyên Bình, Sóc Giang)
    • Cao Bằng
    • Hà Giang (Quảng Bạ)
    • Lào Cai
    • Vùng núi Tây Bắc giáp với biên giới

Trước chiến tranh ở Việt Nam, hàng năm nước ta có thể sản xuất tới 30 – 40 tấn xuất khẩu, nhưng sau chiến tranh, sản lượng giảm dần và chưa được khôi phục.

Thu hoạch – sơ chế

Sâu ngũ bội sinh sôi dựa từ các loài thực vật trung gian và di chuyển đến các cây phu mộc, cây muối vào tháng 5-6. Sâu ngũ bội ký sinh qua lá và thân để đẻ trứng. Ở những vùng bị sâu đục khoét, tế bào thực vật phát triển không bình thường và hình thành nốt sần.
Thảo dược này thường được thu hoạch vào tháng 9 hàng năm. Sau thu hoạch rửa sạch, hấp với nước sôi 3-5 phút để diệt sâu ở trong, phơi nắng cho khô rồi cất dùng dần.

Bảo quản

Nơi khô ráo, tránh ánh nắng trực tiếp chiếu vào.

Thành phần hóa học

  • Ngũ bội tử Việt Nam có thành phần hóa học giống với của Trung Quốc. Cụ thể Ngũ bội tử Việt Nam như sau:
    • Độ ẩm là:13,47%
    • Chất tan trong nước gồm:
      • Tanin 43,20%
      • Không tanin 13,20%
      • Không tan 30,13%
  • Với Ngũ bội tử Trung Quốc
    • Độ ẩm là 13,27%
    • Chất tan trong nước gồm:
      • 42,5% tanin
      • 10% chất không tannin
      • 34,23% chất không tan
  • Nếu không tính độ ẩm, với loài thảo dược này ở Việt Nam có 50% tanin, loại tốt 60-70%, cao nhất là 80%.
  • Tanin này còn được gọi là axit galotanic. Thành phần chính là penta m. digaloylglucoza, một phân tử glucoza kết hợp 5 phân tử axit digallic, và đôi khi tannin được tạo thành bởi một phân tử glucoza kết hợp với axit ellagic hoặc axit gallic.
  • Các tanin này thường được biểu thị dưới dạng C76H52O46. Thủy phân bằng axit thu được axit gallic.
  • Ngoài tanin, Ngũ bội tử còn có axit gallic tự do, 2-4% chất béo, nhựa. Khi tannin phản ứng với feric clorua, nó chuyển sang màu xanh đen, và nếu bạn sử dụng thuốc thử Bremer (natri vonfram và natri axetat lg với 10ml nước), nó sẽ chuyển sang màu vàng nâu hoặc vàng.
Ngũ bội tử có tác dụng gì? Hình ảnh ngũ bội tử
Ngũ bội tử có tác dụng gì? Hình ảnh ngũ bội tử

Ngũ bội tử có tác dụng gì?

Theo các tài liệu dược lý hiện đại

  • Tác dụng làm lành các vết loét: Vị thuốc này chứa một lượng lớn chất tanin gây kết tủa albumin nên làm lành các vết loét ở da và niêm mạc. Tanin khi tác dụng với một số kim loại, ancaloit, glicozit tạo thành các hợp chất không tan nên có tác dụng giải độc đối với các thuốc có chứa các thành phần đó.
  • Tác dụng kháng khuẩn: Thuốc sắc từ Ngũ bội tử có tác dụng ức chế hoặc tiêu diệt các loại vi khuẩn như tụ cầu vàng, liên cầu, phế cầu, trực khuẩn thương hàn, phó thương hàn, lỵ và bạch hầu, virus cúm, chủng PR8.
  • Độc tính của thuốc: Thí nghiệm trên động vật khi uống nước sắc 5 lần với liều 20g / kg, không thấy tác dụng rõ rệt. Tuy nhiên, với cùng liều lượng tiêm dưới da, hoại tử cục bộ, kích động, khó thở và tử vong trong vòng 24 giờ.

15 Bài thuốc của Ngũ Bội Tử. Ngũ bội tử trị bệnh gì?

Bài thuốc 1: Trị bỏng giảm sẹo do bỏng

  • 250ml giấm đen
  • 100g ngũ bội tử
  • 18g mật ong
  • 1 ngô công

Tán nhuyễn thành bột, sau đó trộn thành dạng cao sệt và quét vào miếng vải đắp lên vùng bị sẹo bỏng. Khoảng 3 ngày thay một băng mới. Không dùng khi vết bỏng hở, hoặc còn mủ, thường dùng cho sẹo đã khô.

Bài thuốc 2: Chữa ho dai dẳng, ho ra máu

  • 4g Ngũ bội tử

Sao dược liệu và tán nhuyễn, uống cùng với nước trà sau bữa ăn. Liều dùng từ 2-3 lần/ ngày.

Bài thuốc 3: Ngũ bội tử chữa tiêu chảy

  • Ngũ bội tử
  • Bạc hà

Tán nhuyễn Ngũ bội tử thành bột mịn rồi vo thành viên nhỏ như đậu xanh. Mỗi ngày dùng khoảng 20 viên cùng với nước bạc hà.

Bài thuốc 4: Hỗ trợ xuất huyết tiêu hoá

  • 6g ngũ bội tử

Sắc dược liệu này với nước, dùng 300ml đun nhỏ lửa cô cạn đến khi còn 100ml. Chia làm 3 phần dùng hết trong ngày. Với trường hợp vẫn nôn ra máu cần nhịn ăn và đến khám bác sĩ sớm nhất. Với trường hợp không nôn ra máu, nên dùng các dạng đồ ăn lỏng như sinh tố, cháo.

Bài thuốc 5: Chữa băng huyết ở phụ nữ

  • 4g Ngũ bội tử
  • 10g vỏ cây máu chó
  • 10g rễ cây vú bò

Rửa sạch dược liệu, sau đó thái nhỏ phơi khô và sắc cùng 200ml nước. Đun cho tới khi cô cạn còn 50ml, uống 1 lần trong ngày. Sử dụng liên tục từ 3-5 ngày sẽ giảm bớt triệu chứng.

Bài thuốc 6: Trị Phân lỏng, đau bụng

  • Ngũ bột tử

Ngũ bội tử tán nhuyễn thành bột, thêm hồ và vo thành viên hoàn nhỏ như hạt đỗ xanh. Ngày dùng 20 viên cùng với nước bạc hà.

Bài thuốc 7: Ngũ bội tử chữa bệnh trĩ

  • 500g ngũ bội tử
  • 1 lít rượu nồng độ 50%

Ngâm dược liệu này với rượu từ 1-2 tháng trong lọ thuỷ tinh kín khí. Sau đó lấy phần nước ngâm được nấu sôi để sát khuẩn. Sử dụng bằng cách chích trực tiếp vào búi trĩ sau khi đã vệ sinh sạch sẽ

Bài thuốc 8: Trị xuất tinh sớm

  • 20g hạt tiêu
  • 10g ngũ bội tử
  • 30g khổ sâm
  • 30g địa phu tử

Sắc thuốc dùng hàng ngày cho đến khi có hiệu quả

Bài thuốc 9: Chữa lòi dom, sa tử cung

Rửa bằng nước sắc của ngũ bội tử

Bài thuốc 10: Chữa đái dầm ở trẻ

Giã nhuyễn ngũ bội tử, dùng nước ấm trộn để thành dạng bột ẩm. Sau đó đắp ở rốn trẻ nhỏ.

Bài thuốc 11: Trẻ bị trớ

  • 2g Ngũ bội tử sống
  • 2g Ngũ bội tử nướng chín
  • 20g cam thảo

Tán nhỏ hỗn hợp dược liệu này, mỗi lần dùng 2g uống cùng nước cơm hoặc cháo

Bài thuốc 12: Chữa tưa miệng

  • 3g Băng phiến
  • 20g ngũ bội tử

Tán nhuyễn thành bột và thổi vào lưỡi. Dùng 2 lần mỗi ngày

Bài thuốc 13: Chữa ra mồ hôi vào ban đêm

Dùng ngũ bội tử tán nhuyễn thành bột. Trước khi ngủ trộn với nước ấm ở dạng bột ẩm đắp vào rốn trước khi ngủ.

Lưu ý khi dùng Ngũ bội tử

  • Cần phân biệt tránh nhầm lẫn: Ngũ vị tửNgũ bội tử. Loại thảo mộc Ngũ vị tử thường được sử dụng để làm dịu và giảm ho, trong khi Ngũ bội tử được sử dụng để điều trị tiêu chảy, mụn nhọt, chữa lành vết loét và ngừng tiêu chảy.
  • Không dùng trong trường hợp tả lỵ do thấp nhiệt, thực tà
Theo đánh giá của một số chuyên gia, cách chữa bệnh dạ dày chỉ phù hợp với những bệnh nhân ở mức độ nhẹ. Đối với các bệnh mãn tính, nên áp dụng các phương pháp khác. Hiện nay, việc sử dụng các loại thảo dược thiên nhiên được nhiều bệnh nhân tin tưởng. tại vì:
  • Thảo dược thiên nhiên an toàn, không gây hại, không tác dụng phụ, có thể sử dụng lâu dài
  • Chiết xuất thảo dược Nhanh chóng khắc phục các triệu chứng dạ dày
  • Cơ chế điều trị vừa giải quyết tận gốc căn nguyên gây bệnh, vừa bảo vệ và phục hồi chức năng dạ dày, từ đó ngăn chặn cơn đau thượng vị.

 

Rate this post

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Liên hệ
Liên hệ