Mộc hương có tác dụng gì? 9 bài thuốc từ Mộc Hương

Mộc hương là một vị thuốc cổ truyền đã được sử dụng rộng rãi từ hàng nghìn năm nay trong việc điều trị các bệnh liên quan đến đường tiêu hóa. Ngày càng có nhiều nghiên cứu khoa học về việc sử dụng các loại thảo dược khác nhau. Vậy bạn có bao nhiêu loại Mộc hương? Mộc hương có tác dụng gì? Hãy cùng Globalco tìm hiểu thêm về thảo dược Mộc hương.

Mộc hương có tác dụng gì
Mộc hương có tác dụng gì

Mộc hương là một loại cây lâu năm thuộc họ Cúc. Bộ phận làm thuốc là rễ có mùi thơm và nhiều tinh dầu.

  • Tên khác: Ngũ mộc hương, thổ mộc hương, vân mộc hương, ngũ hương, đại thông lục, mộc hương bắc, mộc hương thần, mộc hương nam,…
  • Pháp danh khoa học: Saussurea Lappa Clarke
  • Thuộc họ: Cúc (tên khoa học Compositae)

Mộc hương có những loại nào?

  • Vân mộc hương (Radix Saussureae lappae) là phần rễ của Saussureae lappae Clarke. Thảo dược này ở vùng Vân Nam Trung Hoa, còn có tên Quảng mộc hương, mộc hương bắc, Thanh mộc hương, …
  • Thổ mộc hương (Radix Helenii) là phần rễ của Inula helenium L. Mọc ở khu vực Châu Âu, Bắc Mỹ, Trung Đông
  • Xuyên mộc hương (Jurinea aff souliei). Mọc nhiều ở Tú Xuyên, Trung Hoa

Mô tả dược liệu

Vân mộc hương là loại cây lâu năm, có rễ to đường kính tới 5 cm, vỏ màu nâu nhạt. Gốc lá có ba cạnh tròn, dài 12-30 cm, rộng 6-15 cm, cuống dài 20-30 cm, có mép, mép lá gợn sóng, ở cả hai mặt lá có lông, phía dưới nhiều lông hơn. Thân cũng có lá hình 3 cạnh.

Bông hoa hình đầu màu xanh tím. Quả nhiều thịt, dẹt cong, màu nâu nhạt, có đốm tím. Thời kỳ ra hoa tháng 7-9, thời kỳ đậu quả tháng 8-10.

Thổ Mộc Hương là loại cây sống lâu năm, cao từ 0,5-1,5 m. Gốc lá to, dài tới 40 cm, lá mọc so le, nhỏ dài khoảng 10 – 30 cm, gốc có hai tai bao quanh, có răng không đều ở hai đầu. Có cụm hoa màu vàng. Quả mọng, dài 4 mm, có sọc dọc trên đầu.

Khu vực phân bố chủ yếu

Những loại thảo mộc này còn được gọi là Vân mộc hương vì mọc tự nhiên ở Vân Nam (Trung Quốc). Trong những năm qua, Mộc hương đã phát triển mạnh mẽ ở nhiều vùng lân cận khác nhau như Hà Bắc, Tứ Xuyên và Chiết Giang Trung Quốc.

Sau một thời gian, Mộc hương du nhập vào Việt Nam, thích hợp với khí hậu ôn đới, thường xuyên xuất hiện ở Tam Đảo, Đà Lạt, Sapa …

Cây thường mọc đơn lẻ hoặc tập trung thành từng đám nhỏ xen lẫn với các loại cây cỏ, cây bụi khác ở vùng đất thấp như vùng cao, ven rừng.

Thu hái và bào chế

Rễ được dùng làm thuốc. Theo kinh nghiệm muốn dược liệu có chất lượng cao nhất thì cần thu hái vào mùa đông. Khi thu hoạch, bạn cần đào sâu hơn để rễ không bị gãy, vỡ

Sau khi cắt bỏ rễ có thể được rửa sạch, cắt bỏ hết rễ, bỏ phần thân và bần còn lại bên ngoài. Tiếp theo, bạn cắt rễ thành những đoạn nhỏ có chiều dài khoảng 5 đến 10 cm rồi sơ chế. Hai phương pháp bào chế phổ biến nhất hiện nay là phơi khô hoặc sấy khô. Khi phơi, không nên phơi nơi có ánh nắng trực tiếp mà phải để trong bóng râm và nơi có gió. Ngoài ra, không sử dụng nhiệt độ quá cao để làm khô vì sẽ mất mùi hương của gỗ. Nó chỉ nên được sấy khô dưới khoảng 40 – 50 độ.

Không phải thân, lá hay hạt mà bộ phận cây mộc hương được khai thác làm dược liệu là phần rễ cây. Theo kinh nghiệm dân gian, muốn đạt chất lượng dược liệu tốt nhất thì nên thu hái vào mùa đông. Khi thu hoạch

Ngoài ra còn có nhiều cách khác nhau để chế biến thảo mộc này:

  • Cách 1: Rễ củ sau khi thu hái về bọc vải ngâm nước cho mềm, rồi thái mỏng. Sau đó phơi khô hoặc trộn với bột mỳ, bọc kỹ và nướng (sách Đông dược học thiết yếu)
  • Cách 2: cắt thành từng lát mỏng, gói trong bột và sau đó nướng. (sách Bản thảo cương mục)
Mộc hương có tác dụng gì
Mộc hương có tác dụng gì

Tác dụng dược lý

Theo Y học hiện đại

Mộc hương hỗ trợ bệnh trào ngược dạ dày

Mộc hương làm tăng khả năng làm rỗng dạ dày ở những người bị bệnh trào ngược dạ dày. Nghiên cứu đánh giá dựa trên bệnh nhân bị viêm dạ dày mãn tính. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng có những thay đổi trong sản xuất axit dạ dày, gastrin ở huyết thanh và somatostation ở huyết tương. Điều này thậm chí còn rõ ràng hơn trong các thử nghiệm với những người khỏe mạnh.

Mộc hương tốt cho gan

Theo nhiều nghiên cứu, Mộc hương có lợi trong việc điều trị bệnh gan.

Theo nghiên cứu Chabrol và Charonnat (năm 1935), hoạt chất helenin của Mộc hương có tác dụng kích thích tiết mật trực tiếp và rất mạnh được dùng trong các trường hợp suy gan, tắc nghẽn gan và vàng da.

Một nghiên cứu năm 2010 được công bố trên tạp chí Phytotherapy Research cho thấy thảo dược này giúp điều trị một số chấn thương gan. Theo các nhà nghiên cứu, những con chuột bị viêm gan hóa chất ít bị tổn thương gan hơn khi được điều trị bằng chiết xuất Mộc hương

Mộc hương tăng cường miễn dịch

Mộc hương giúp tăng cường hệ thống miễn dịch bằng cách tiêu diệt vi khuẩn, vi rút và các mầm bệnh truyền nhiễm khác. Nó cũng giúp chữa bệnh hen suyễn, viêm phế quản và ho mãn tính.

Mộc hương hỗ trợ hệ tiêu hóa

Tinh dầu mộc hương làm sạch đường tiêu hóa và thúc đẩy quá trình tiêu hóa thức ăn. Hệ thống tiêu hóa hoạt động bằng cách sử dụng một vài giọt dầu này trong trà nóng. Costunolide, thành phần hoạt chất trong chiết xuất Mộc hương, có tác dụng chống loét dạ dày.

Theo Y học cổ truyền

Đến nay, có rất nhiều trang sách nghiên cứu về dược tính của Mộc hương. Là một loại thảo mộc có vị đắng, hơi cay và tính bình, quy ba kinh can, phế, tỳ.

9 Bài thuốc từ Mộc hương

Bài thuốc 1: Trị viêm phế quản mãn tính

  • 100g Rễ mộc hương
  • 100g Ghi trắng
  • 50g cây cỏ xạ hương
  • 50g lá tía tô đất
  • 50g long nha thảo
  • 30gr hạt mùi.

Phơi khô các vị thuốc và nghiền thành bột mịn, trộn đều. Bột sắc mỗi ngày 30 – 40 g với nước, chia làm 3 lần uống riêng

Bài thuốc 2: Trị vàng da, viêm gan

  • 50g Rễ mộc hương
  • 50g lá cây cỏ ba lá
  • 50g rễ cây bồ công anh
  • 50g ngải đắng
  • 50g hoa cúc kim tiền

Nghiền các loại thảo mộc rồi nghiền thành bột mịn. Bột sắc lấy nước uống mỗi ngày 1 thìa, chia làm 3 lần uống trong ngày.

Bài thuốc 3: Trị viêm loét dạ dày

  • 15g Rễ mộc hương
  • 15g Rễ cây se
  • 15g Rễ cỏ tranh
  • 15g Rễ cây thục quy
  • 10g quả tiểu hồi
  • 10g quả đại hồi
  • 10g hoa cúc
  • 10g hoa đông quỳ

Phơi hoặc sấy khô các vị thuốc trên rồi giã nhỏ trộn đều.
Dùng 1-2 thìa cà phê bột thảo dược pha với nước sôi mỗi lần uống. Ngày uống 3 lần trước bữa ăn.

Bài thuốc 4: Trị tiêu chảy ở trẻ em

  • 12g Rễ mộc hương
  • 12g bạch truật
  • 12g chỉ thực
  • 12g mạch nha
  • 12g sơn trà
  • 12g hoàng liên
  • 12g trần bì
  • 12g thần khúc
  • 8g sa nhân
  • 8g liên kiều
  • 8g la bạc tử

Nghiền các vị thuốc trên thành bột mịn và dùng 4-8 gam bột mỗi ngày tùy theo độ tuổi và tình trạng bệnh.

Mộc hương có tác dụng gì
Mộc hương có tác dụng gì

Bài thuốc 5: Trị rối loạn tiêu hóa

  • 6g Rễ mộc hương
  • 6g chỉ thực
  • 6g can khương
  • 6g thương truật
  • 12g hoài sơn
  • 12g ý dĩ
  • 12g bạch truật
  • 12g phòng đảng sâm
  • 4g nhục quế
  • 4g xuyên tiêu

Sắc các vị thuốc trên với khoảng 500 ml nước đun nhỏ lửa khoảng 15 phút chắt lấy nước uống trong ngày.

Bài thuốc 6: Trị viêm cầu thận mãn tính

  • 8g Rễ mộc hương
  • 8g mộc qua
  • 8g đại phúc bì
  • 8g thảo quả
  • 8g phụ tử chế
  • 8g hậu phác
  • 16g phục linh
  • 12g bạch truật
  • 4g can khương
  • 4g cam thảo.

Sắc các vị thuốc trên với khoảng 500 ml nước đun nhỏ lửa khoảng 15 phút chắt lấy nước uống trong ngày.

Bài thuốc 7: Trị viêm cầu thận cấp tính

  • 10g Rễ mộc hương
  • 10g Thanh bì
  • 6g tân lang
  • 6g trần bì
  • 6g hắc sửu
  • 6g đại kích
  • 6g nguyên hoa
  • 6g cam toại

Tán bột các loại thảo mộc trên và dùng mỗi ngày từ 4-6 gam bột thảo mộc.

Bài thuốc 8: Tăng cường sức khoẻ, chống suy nhược cơ thể

  • 6g rễ mộc hương
  • 16g ý dĩ
  • 12g xa tiền tử
  • 12g hoài sơn
  • 12g trạch tả
  • 12g phụ tử chế
  • 12g bạch truật
  • 6g chỉ xác
  • 4g nhục quế
  • 4g kê nội kim

Cho các vị thuốc trên vào với khoảng 1 lít nước, đun sôi trong 20 phút rồi rút các vị thuốc uống trong ngày.

Bài thuốc 9: Trị lỵ cấp tính

  • 8g Rễ mộc hương
  • 8g chỉ xác
  • 20g hoàng liên
  • 12g bạch thược
  • 12g khổ sâm
  • 4g cam thảo.

Tán bột các loại thảo mộc và trộn đều để thành ngũ cốc nguyên hạt.
Uống 10 đến 20 gam thảo mộc mỗi ngày.

Kết luận

Như vậy, chúng ta vừa tìm hiểu chi tiết về cây Mộc hương. Hy vọng những thông tin về Mộc hương có tác dụng gì? Mộc hương chữa bệnh gì? Những lợi ích sức khỏe của Mộc hương là gì? 9 bài thuốc từ Mộc hương này sẽ giúp các bạn áp dụng trong thực tiễn cuộc sống hàng ngày.

Công ty TNHH Dược Phẩm Globalco
Liên hệ 0868286505
Trụ sở: 360c Bến Vân Đồn, Phường 1, Quận 4, TPHCM
Nhà máy sản xuất: 343 ấp Long Thanh, Khu công nghiệp Cầu Tràm, Xã Long Trạch, Huyện Cần Đước, Long An.

.

Rate this post

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Liên hệ
Liên hệ