Hoắc hương có tác dụng gì? 8 bài thuốc từ cây Hoắc hương

Hoắc hương là gì? Hoắc hương có tác dụng gì? và hoắc hương có mùi gì? là câu hỏi nhiều chuyên gia tới thời đại ngày nay vẫn dành nhiều sự quan tâm. Hoắc hương là  thảo dược được nhiều người biết đến như là một vị thuốc nổi tiếng có mùi thơm dễ chịu và mang lại nhiều tác dụng tốt cho sức khoẻ. Hoắc hương dược liệu có tác dụng như chữa cảm cúm, nôn ói, tiêu chảy. Từ ngàn xưa các bậc thầy thuốc đã đánh giá cao công dụng chữa bệnh của vị thuốc này. Để biết thêm nhiều thông tin hữu ích về loại dược liệu này, hãy cùng Globalco tìm hiểu bài viết dưới đây để biết thêm kiến thức bổ ích nhé.

Cây hoắc hương là cây gì?

Hoắc hương là cây gì? Là loại dược liệu xuất hiện phổ biến nhưng không phải ai cũng biết tới sự tồn tại của dược liệu này.

  • Tên khác: Quảng hoắc hương, Thổ hoắc hương, ,…
  • Pháp danh khoa học: Pogos cablin (Blanco) Benth
  • Thuộc họ: Lamiaceae – Bạc hà
Hình ảnh cây hoắc hương - Hoắc hương có tác dụng gì?
Hình ảnh cây hoắc hương – Hoắc hương có tác dụng gì?

Đặc điểm thực vật

Hoắc hương trong tự nhiên cũng bị nhầm lẫn với các loại thực vật khác với cùng đặc điểm tương đồng. Mô tả dưới đây sẽ giúp bạn nhận diện rõ hơn về loại dược liệu này nhé:

  • Hoắc hương là thực vật thân thảo, cây sống lâu năm có chiều cao trung bình từ 30-60 cm. Thân cây có mặt cắt hình vuông, màu nâu tím và màu xanh, có lớp lông tơ mịn trên thân, và cây phân thành nhiều nhánh khoảng 40-50 cm, đường kính 3-7mm. Khi cây lâu năm sẽ có 1 lớp bần màu nâu xám bám trên thân cây.
  • Lá Hoắc hương mọc đối xứng nhau, rộng khoảng 4-7cm, và có chiều dài từ 4-9mm, lá có lông mịn phủ kín 2 mặt. Phiến lá có hình elip có răng cưa ở phần mép lá, chóp lá nhọn hoặc hơi tròn.
  • Hoa mọc thành từng cụm ở ngọn hoặc phần nách lá. Hoa có màu tím hoặc hồng và nở từ tháng 5-6.
  • Hoắc hương có mùi thơm riêng biệt, thơm rất nồng nhất là ở phần lá cây.

Khu vực phân bố

Hoắc hương phân bố chủ yếu ở khu vực rừng núi, nguồn gốc xuất phát từ khu vực nhiệt đới Châu Á. Nhất là ở các nước Đông Á và Đông Nam Á như Ấn Độ, Malaysia, Trung Quốc.

Ở Việt Nam, thường dùng loại Hoắc hương núi, được thu hái tại các tỉnh thành ngoài Bắc, ngoài ra thảo dược này còn được trồng tại các vườn thảo dược khắp cả nước.

Thu hái chế biến

  • Thu hái:

Hoắc hương được thu hái quang năm, nhưng thường tốt nhất là thời điểm cây phát triển tốt nhất là Mùa Hè. Hoắc hương có dược tính cao ở tất cả các bộ phận, trừ phần rễ.

  • Bào chế:

Sau quá trình thu hái, dược liệu cần làm sạch với nước. Dùng khô hay tươi đều được, tuy nhiên tránh dược liệu này với ánh nắng chiếu trực tiếp. Dưới đây là 2 phương pháp bào chế Hoắc hương:

  • Cách 1: Phơi khô trong bóng râm để khô hoàn toàn, sau đó thái nhỏ dược liệu để làm thuốc thang. Hoặc có thể tán bột làm viên hoàn.
  • Cách 2: Rửa sạch thảo mộc Hoắc Hương, sau đó ủ mềm và cắt từng khúc phơi khô. Sau đó chưng cất để chiết ra tinh dầu Hoắc hương.

Thành phần hóa học

Tinh dầu trong Hoắc hương chiếm khoảng 1,2%. Trong tinh dầu Hoắc hương chứa:

  1. Alcohol patchoulic
  2. Benzaldehyd
  3. Patchoulen
  4. Eugenol
  5. Cadinen
  6. Sesquiterpen
  7. Epiguaipyridin.

Ngoài ra trong Hoắc hương còn chưa:

  1. Herba Agastaches
  2. Methylchavicol
  3. Anisaldehyde
  4. Anethole
  5. A-pinene
  6. D-limonene
  7. P-methoxycinnamaldehyde
  8. 3-octanol
  9. 1-octen-3-ol
  10. p-cymene
  11. linalool
  12. beta-humutene
  13. beta-famesene
  14. a-ylangene
  15. Herba pogostemi-pachouli alcohol
  16. Benzaldehyde
  17. Eugenol
  18. Cinnamic aldehyde pogostol
  19. Patchoulipyridine
  20. Epiguaipyidine
  21. Caryophyllene
  22. Beta elemene
  23. Gamma-patchouleme
  24. Alloaromadrene
  25. Beta-gurujunene
  26. A-guaiene balencene
  27. A-gurjunene
  28. A-patchoulene
  29. Gamma-cadinnene
  30. Delta-guaiene
  31. Calamenene.

Hoắc hương có tác dụng gì ?

Thảo dược Hoắc hương nổi tiếng trong các bài thuốc Trung Hoa cổ xưa, cũng như trong các tài liệu của nền Đông y tại Việt Nam. Ngoài ra cũng có rất nhiều nghiên cứu hiện đại về dược tính của loại thảo mộc này.

Theo y học cổ truyền

Trong tài liệu Từ điển cây thuốc Việt Nam, thảo mộc này vị ngọt đắng, hơi cay, tính ôn và có mùi thơm riêng biệt.

Quy vào 3 kinh: Phế,Tỳ, Vị

Từ đó, thảo dược này giúp chủ trị nhiều chứng bệnh như nôn nghịch do tỳ vị bệnh, muốn nôn, trị cảm thử thấp, hàn nhiệt, đau đầu, ngực đầu, kiết lỵ, miệng hôi,…

Theo y học hiện đại

Y học hiện đại chưa có nhiều minh chứng về thảo mộc hoắc hương này. Nhưng cũng đã có nhiều thực nghiệm phân tích được các thành phần có dược tính tốt mang lại tác dụng đối với sức khoẻ con người.

Theo kết quả nghiên cứu cho thấy Hoắc hương chứa dược chất chủ yếu nằm trong tinh dầu như là

  • Alcohol patchoulic
  • Patchoulen
  • Aldehyd cinnamic
  • Benzaldehyde
  • Cadinen
  • Eugenol

Những hoạt chất có công dụng kháng khuẩn rất tốt, chúng còn ức chế sự phát triển của nấm bệnh như Leptospirosis, trực khuẩn mủ xanh, tụ cầu khuẩn, trực khuẩn lỵ, liên cầu khuẩn. Ngoài ra tinh dầu của thảo mộc này còn làm tăng dịch tiết dạ dày, qua đó giúp tăng cường chức năng tiêu hoá, co túi mật…

Hình ảnh cây hoắc hương - Hoắc hương có tác dụng gì?
Hình ảnh cây hoắc hương – Hoắc hương có tác dụng gì?

5 tác dụng dược lý của Hoắc hương

1.Tác dụng kháng khuẩn

Hoắc hương kháng được các loại vi khuẩn phổ rộng, ức chế nhiều loại vi khuẩn gây bệnh như Leptospirosis, trực khuẩn mủ xanh, tụ cầu khuẩn, trực khuẩn lỵ, liên cầu khuẩn. Ngoài ra, Hoắc hương có tính chất chống thối. Hoắc hương cũng dùng để điều trị các bệnh đường hô hấp như viêm phế quản, hen suyễn

2. Tác dụng kích thích hệ tiêu hoá

Tinh dầu hoắc hương giúp làm tăng tiết dịch ở dạ dày. Từ đó điều trị được các bệnh đường tiêu hoá như ợ nóng, khí đường ruột hoặc bệnh tiêu chảy

3. Tác dụng giảm đau

Hoắc hương hỗ trợ giảm đau được nhiều loại bệnh như Gout, bệnh đau đầu chóng mặt

4. Tác dụng lợi tiểu

Hoắc hương giúp hỗ trợ điều trị các vấn đề về đường tiết niệu như: sỏi thận, sỏi bàng quang, sưng và đau bàng quang.

5. Tác dụng giảm căng thẳng thần kinh

Hoắc hương tác động lên hệ thần kinh giúp giảm căng thẳng mệt mòi, lo lắng kéo dài, các bệnh về động kinh và hỗ trợ trị bệnh đau dây thần kinh.

Vậy là chúng tôi đã trả lời cây hỏi Hoắc hương có tác dụng gì? Sau đây là những bài thuốc dân gian được chúng tôi sưu tầm và chắt lọc lại.

8 bài thuốc dân gian từ hoắc hương

Bài thuốc 1: Chữa giải cảm, tiêu chảy

Bài 1:

Tán thành bột mịn hỗn hợp trên, uống với nước sắc và ăn cùng gừng và đại táo.

Hoặc có thể sắc thành thuốc thang, dùng 6-12g mỗi ngày

Bài 2:

  • 15g hoắc hương
  • 10g tía tô
  • 8g thương truật
  • 6g phục linh
  • 5g trần bì
  • 3g cam thảo
  • 3g hậu phác
  • 4 quả đại táo

Sắc thuốc dùng 3 lần/ ngày.

Bài thuốc 2: Chủ trị thương hàn

Dựa trên tài liệu  Y Lược Giải Âm Tạp Chứng, tác giả Tạ Phúc Hải. Bài thuốc này trị cảm cúm, thương hàn, đau đầu sốt, ngạt mũi:

  • Hoắc hương
  • Hương phụ
  • Hạt cau (vị binh lang)
  • Lá hoàng oanh
  • Lá thanh âm
  • Lá phượng vĩ
  • Lá vưu lam
  • Mộc hương
  • Cây ngũ gia bì
  • Trần bì

Mỗi vị mấy 1 lượng đều nhau, sau đó tán nhuyễn thành bột, và vo thành viên hoàn. Liều dùng từ 10-12g mỗi ngày.

Bài thuốc 3: Trị viêm xoang

  • Hoắc hương khô
  • Mật lợn

Rửa sạch mật lợn với nước, sau đó đem chưng cách thuỷ. Còn hoắc hương tán thành bột mịn, trộn với mặt lợn để vo thành hoàn. Liều dùng 3-5/ lần, 2 lần/ngày.

Công dụng của bài thuốc này giúp tiêu mủ, giảm viêm và thông xoang. Chữa viêm xoang để không thành mãn tính

Bài thuốc 4: Trị chứng ngoại cảm hàn thấp

Chữa có bệnh có những triệu chứng như đau đầu, đầy bụng, tức ngực, buồn nôn và tiêu chảy phân lỏng. Triệu chứng của viêm đường ruột cấp.

  • 10g Hoắc hương
  • 10g Đại phúc bì
  • 10g Phục linh
  • 10g Khương Bán hạ
  • 6g Bạch chỉ
  • 6g Tô tử
  • 6g Hậu phác
  • 6g Cát cánh
  • 6g Sinh khương
  • 5g Trần bì
  • 3g Cam thảo
  • 10g Đại táo
  • 10g Bội lan
  • Trị thương thử mùa hè, nặng đầu, ngực tức, buồn nôn, không thích ăn.

Bài thuốc 5: Chữa chứng nôn do thấp hàn bên trong:

Bài 1:

  • 10g Lá Hoắc hương
  • 10g Chế Bán hạ
  • 10g Trần bì đều
  • 2g Đinh hương

Sắc thuốc uống.

Bài 2:

  • 10g Hoắc hương
  • 10g Chế Bán hạ
  • 6g Thương truật
  • 6g Trần bì

Chữa viêm đường ruột và viêm cấp thể hàn thấp.

Bài 3:

  • 10g Lá Hoắc hương
  • 10g Đảng sâm
  • 10g Xích Phục linh
  • 10g Thương truật
  • 10g Hậu phác
  • 5g Trần bì
  • 5g Bán hạ
  • 3g Cam thảo
  • 3 lát Gừng tươi

Sắc thuốc uống khi thuốc còn ấm.

Bài thuốc 6: Chữa đau bụng tỳ vị khí trệ

  • 10g Hoắc hương
  • 10g Hậu phác
  • 10g Mộc hương
  • 10g Chỉ thực
  • 5g Sa nhân
  • 3g Trần bì

Sắc thuốc uống khi thuốc còn ấm.

Bài thuốc 7: Chữa chàm lở

  • Hoắc hương
  • Đại hoàng
  • Hoàng tinh
  • Tao phàn

Sau khi tán nhuyễn thành bột mịn, ngâm giấm và bỏ xác sau 1 tuần. Vớt lấy nước và ngâm chân tay bị chàm lở mỗi ngày 30 phút.

Bài thuốc 8: Chữa đầy bụng, khó tiêu

  • 12g Hoắc hương
  • 12g Thạch xương bồ
  • 12g Hoa cây Đại
  • 6g Vỏ Bưởi đào đã đốt cháy

Tán mịn thành bột, pha nước nóng uống mỗi lần 2g trước bữa ăn. Ngày dùng 3 lần

Rate this post

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Liên hệ
Liên hệ