Cây bồ bồ có tác dụng gì? 12 bài thuốc từ cây bồ bồ

Cây bồ bồ từ lâu đã được sử dụng rộng rãi trong đông y để chữa các bệnh như viêm gan, vàng da, sốt cao, ngày nay y học hiện đại cũng đã có những công trình nghiên cứu về loại dược liệu này. Vậy cây bồ bồ có tác dụng gì, chữa bệnh gì, hãy cùng Globalco tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây nhé!

Giới thiệu về cây bồ bồ

Cây bồ tên khoa học tên khoa học Adenosma indianum thuộc họ hoa mõm chó Scrophulariaceae. Ngoài tên gọi bồ bồ, dược liệu này còn được biết đến với nhiều tên gọi khác nhau như chè cát, chè đồng, chè nội…

Cây bồ bồ có tác dụng gì
Cây bồ bồ có tác dụng gì

Mô tả cây bồ bồ

  • Đây là một loại cây thân thảo, cao 20-60 cm, bề mặt có nhiều lông. Thân cây hình trụ, mọc thẳng đứng hoặc có khi phân nhánh. Lá mọc theo kiểu so le, dài 3-6 cm hình bầu dục, mép lá răng cưa, cuống ngắn, gân lá nổi rõ ở mặ dưới của lá.
  • Hoa bồ bồ mọc thành cụm, một cụm gồm nhiều bông có hình cầu được bao bọc bởi nhiều lá bắc ở bên dưới có nhiều lông  màu trắng, tràng hoa màu xanh lá.
  • Quả bồ bồ thuộc loại quả nang nhẵn, hình trứng dài khoảng 3-4 mm, bên trong chứa nhiều hạt nhỏ.

Khu vực phân bố và sinh thái

  • Phân bố: cây phân bố ở các nước như Trung Quốc, Ấn Độ, Malaysia….Tại nước ta cây bồ bồ mọc nhiều ở các tỉnh trung du miền Bắc như Thái Nguyên, Hà Tây, Phú Thọ, Bắc Giang…
  • Đặc điểm sinh thái: cây bồ bồ ưa sống ở nơi có nhiều ánh sáng, chịu hạn ở mức độ nhẹ, đặc biệt là ở bờ ruộng, ven đồi hoặc mọc hoang, dễ dàng thích nghi với môi trường sống. Cây mọc từ hạt, cây con đâm chồi vào khoảng từ tháng 3 đến tháng 4, ra hoa kết quả khoảng 2 tháng sau đó, hạt bên trong quả đâm chồi vào cuối mùa xuân khi khí hậu ấm dần lên.

Bộ phận dùng

Bộ phận sử dụng làm thuốc của cây bồ bồ là phần thân mang cành lá và hoa đã được làm sạch, phơi khô.

Thu hái- sơ chế

  • Vào khoảng từ tháng 6 đến tháng 7, người ta bắt đầu thu hái hoa bồ bồ vì đó là thời điểm cây bồ bồ cho hoa nhiều nhất.
  • Sau khi chặt sát gốc cây bồ bồ, người ta đem về rửa sạch, để trong bóng râm và phơi khô tự nhiên hoặc có thể đem đi sấy khô.

Bảo quản

Sau khi phơi khô, người ta thường bó bồ bồ lại thành từng bó vừa phải rồi để trên kệ cao, nơi thoáng mát tránh ẩm mốc và mối mọt làm hư hại hoặc làm thất thoát đi những thành phần hóa học quan trọng đặc biệt là tinh dầu.

Thành phần hóa học

Toàn cây bồ bồ chứa các thành phần hóa học như sau:

  • Tinh dầu: sesquiterpen, L – fenchon, oxyd piperiton, 5L – Mопоtегреп, 2D sesquiterpen…
  • Acid neoclorogenic
  • Flavonoid
  • Kalinitrat
  • Glucosid
  • Triterpen
  • Acid clorogenic
  • Saponin
  • Acid cafeic

Cây bồ bồ có tác dụng gì?

Theo y học hiện đại cây bồ bồ có tác dụng gì?

  • Giúp lợi mật, giải độc gan: làm thí nghiệm trên chuột với cao cồn, tinh dầu và cao nước từ cây bồ bồ, kết quả cao cồn cho thấy sự tăng tiết mật rõ nét nhất. Ngoài ra tinh dầu bồ bồ còn cho tác dụng thải độc gan.
  • Chống viêm: chiết các thành phần hóa học từ cây bồ bồ với cồn và nước, sau đó tiêm dịch chiết vào chân chuột bị phù và viêm. Kết quả cho thấy bồ bồ có tác dụng chống viêm rõ rệt, riêng tinh dầu trong bồ bồ không cho kết quả cụ thể.
  • Kháng khuẩn: nhiều cuộc nghiên cứu cho thấy cao cồn và cao nước chiết từ cây bồ bồ có tác dụng chống lại sự phát triển của Shigella shigae và Staphylococcus aureus.
  • Giảm vết loét dạ dày: thí nghiệm dùng dịch chiết bồ bồ trên chuột bị loét dạ dày, kết quả cho thấy dược liệu có tác dụng giảm tiết acid từ đó giảm độ rộng vết loét một cách rõ rệt.
  • Diệt giun: cho giun đũa, giun móc, giun đất tiếp xúc với tinh dầu và dịch chiết bồ bồ trong vòng 5-10 phút, kết quả giun đất quằn quại rồi chết còn giun đũa phải mất 2-3 tiếng sau.

Theo y học cổ truyền cây bồ bồ có tác dụng gì?

Theo đông y cây bồ bồ vị đắng, tính hàn, quy kinh vào tỳ, vị, can và túi mật, chủ trị các bệnh:

  • Cao huyết áp
  • Nhức đầu dai dẳng
  • Mắt sưng đỏ
  • Bí tiểu, tiểu gắt, tiểu buốt
  • Hen suyễn
  • Tiêu hóa kém
  • Viêm gan cấp và mãn

Liều dùng khuyến cáo: 15 – 30g/ngày, sắc lấy nước uống.

Cây bồ bồ chữa vàng da
Cây bồ bồ chữa vàng da

Cây bồ bồ chữa bệnh gì? Những bài thuốc dân gian từ cây bồ bồ

Cây bồ bồ có tác dụng gì? Trị viêm gan siêu vi

Cần chuẩn bị quế chi 8g, bồ bồ, trạch tả, bạch truật, phục linh, trư linh mỗi vị 16g. Dùng tất cả sắc với 500ml nước lọc còn khoảng 200ml là đạt, chia thành 2 lần uống hết trong ngày.

Cây bồ bồ chữa bệnh gì? Viêm gan cấp tính

Dùng 300g bồ bồ, 60g sinh địa và 30 lá trà xanh tán nhỏ, bảo quản trong hũ đậy bằng nắp kín. Mỗi ngày dùng 30-40g hỗn hợp cho vào ấm hãm như pha trà, chia ra nhiều lần uống trong ngày sẽ giúp bệnh tình thuyên giảm.

Cây bồ bồ có tác dụng gì? Chữa bệnh vàng da, bí tiểu

Chuẩn bị hạt dành dành 12g, đại hoàng 10g, bồ bồ 20g, rửa sạch để ráo. Đem tất cả dược liệu sắc lấy nước uống hết trong ngày sẽ cải thiện được chứng vàng da, tiểu tiện thuận lợi hơn.

Cây bồ bồ có tác dụng gì? Chữa tê lạnh chân tay

Bồ bồ 20g, hắc phụ 12g, gừng khô 7g sắc lấy nước uống trong ngày, mỗi ngày dùng 1 thang, kiên trì dùng đến khi bị thuyên giảm thì ngưng.

Cây bồ bồ có tác dụng gì? Chữa viêm túi mật

Dược liệu uất kim, bồ bồ, diếp trời mỗi vị 60g, nghệ củ 10g đem sắc lấy nước uống trong ngày, mỗi ngày dùng 1 thang, kiên trì sử dụng 2-3 tuần sẽ thấy bệnh tình có tiến triển tốt.

Cây bồ bồ có tác dụng gì? Chữa cảm nắng giúp hạ sốt

Bài thuốc cần có các dược liệu như xạ can, bạch đậu khấu, liên kiều, bạc hà mỗi vị 6g, hoàng cầm 12g, tịch lãnh 20g, thạch xương bồ, khổ thái, mộc thông mỗi vị 8g. Đem tất cả dược liệu sắc lấy nước thuốc uống đều đặn mỗi ngày đến khi dứt bệnh.

Cây bồ bồ có tác dụng gì? Chữa đau mắt đỏ

Dùng 5g mã đề, 6g bồ bồ đem sắc với 200ml nước đến khi còn lại 100ml là đạt. Chia ra làm 2 phần uống hết trong ngày, thực hiện 4-5 ngày bệnh sẽ thuyên giảm.

Cây bồ bồ có tác dụng gì? Cây bồ bồ giúp giải nhiệt

Chuẩn bị bồ bồ, mã đề, lỗ bình một lượng bằng nhau ở dạng khô, đem tán vụn thành mảnh nhỏ, mỗi ngày đem 50g uống hết trong ngày thay cho việc uống trà.

Chữa mất ngủ lâu ngày

Dùng 30-60g bồ bồ nấu với 500ml nước lọc đến khi còn khoảng 300ml là đạt, uống thay nước trong ngày khoảng 7 ngày sẽ thấy bệnh tình được cải thiện đáng kể.

Cây bồ bồ trị viêm da, ngứa da

Lá sen 50g, bồ bồ 30g rửa sạch, đem phơi khô rồi nghiền thành bột mịn càng tốt. Mỗi ngày dùng khoảng 3g pha với mật ong bằng nước ấm, thực hiện 3-4 ngày sẽ thấy da đỡ đỏ, bớt ngứa.

Cây bồ bồ chữa bệnh gì? Cây bồ bồ chữa chán ăn, tỳ hư

Can khương, đường đỏ, đại táo mỗi vị 10g, bồ bồ 15g đem sắc với nước uống, ăn quả táo. Kiên trì thực hiện 5-6 ngày cơ thể sẽ có cảm giác thèm ăn, ăn ngon miệng hơn.

Chữa giun chui vào ống mật

Nếu giun chui vào ống mật thì dung 50-70g bồ bồ sắc với 500ml nước còn lại khoảng 200ml nước là được, chia phần nước thuốc làm 2 phần uống hết trong ngày. Trong trường hợp giun chui ống mật kèm nhiễm trùng thì thêm vào bồ công anh, nhẫn đông hoa, đại liên tử mỗi vị 10g sắc cùng bồ bồ.

Cần lưu ý gì khi sử dụng dược liệu bồ bồ?

  • Phụ nữ đang mang thai và cho con bú không nên tự ý sử dụng, cần hỏi ý kiến của bác sĩ hoặc dược sĩ của bạn khi có ý dùng bồ bồ làm thuốc chữa bệnh.
  • Những người không thuộc cơ địa thấp nhiệt tuyệt đối không sử dụng dược liệu bồ bồ.’
  • Cam thảo và bồ bồ là hai dược liệu kị nhau vậy nên không được sử dụng cùng lúc trong một bài thuốc.
  • Việc nấu nước bồ bồ uống mỗi ngày chỉ áp dụng cho người có bệnh về gân mật, còn lại không nên dùng.
  • Người có tiền sử hoặc hiện tại bị chứng huyết áp thấp không được sử dùng bồ bồ làm thuốc.
  • Như đã nói ở trên bồ bồ giúp thông tiểu tiện nên những ai đang bị mất nước hay tiêu chảy thì tuyệt đối không sử dụng được.

Cây bồ bồ có tác dụng gì, bồ bồ chữa bệnh gì, những bài thuốc dân gian từ cây bồ bồ và nhiều thông tin khác đã được đề cập trong bài viết. Tin rằng với những thông tin đó, bạn đọc đã biết cách sử dụng cây bồ bồ một cách hợp lý để có thể phát huy hết công dụng của dược liệu này.

Rate this post

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Liên hệ
Liên hệ